Όταν η βοήθεια χρειάζεται σεβασμό!
Η αλληλεγγύη δεν χρειάζεται την έκθεση του παιδιού
Υπάρχει μια μορφή δημόσιας έκθεσης παιδιών στο διαδίκτυο που συχνά εμφανίζεται ως συγκίνηση, ευαισθητοποίηση ή ανάγκη για βοήθεια. Γονείς ή οικείοι αναρτούν φωτογραφίες, βίντεο, ιατρικές πληροφορίες, διαγνώσεις, πολλές φορές παιδιών με αναπηρία, χρόνια ασθένεια ή αυξημένες ανάγκες, ζητώντας οικονομική ενίσχυση.
Ας είμαστε δίκαιοι: πολλές οικογένειες βρίσκονται πράγματι σε μεγάλη δυσκολία. Η πρόσβαση σε θεραπείες, υποστηρικτικές υπηρεσίες, ειδική εκπαίδευση ή ιατρική φροντίδα συχνά έχει δυσβάσταχτο κόστος. Η κοινωνική αλληλεγγύη είναι πολύτιμη και, σε αρκετές περιπτώσεις, απολύτως αναγκαία. Όμως η ανάγκη για βοήθεια δεν καταργεί τα δικαιώματα του παιδιού.
Το παιδί δεν είναι εικόνα προς κατανάλωση. Δεν είναι αντικείμενο οίκτου. Δεν είναι «απόδειξη» της ανάγκης των ενηλίκων. Δεν είναι μέσο επικοινωνίας, ούτε εργαλείο συγκέντρωσης χρημάτων. Είναι υποκείμενο δικαιωμάτων, με αξιοπρέπεια, προσωπικότητα, ιδιωτική ζωή και δικαίωμα να μη συνοδεύεται για πάντα από ένα ψηφιακό αποτύπωμα που δεν επέλεξε.
Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ο GDPR και το ελληνικό δίκαιο αναγνωρίζουν την ανάγκη προστασίας της ιδιωτικής ζωής, της εικόνας, της προσωπικότητας και των προσωπικών δεδομένων του παιδιού. Όταν μάλιστα πρόκειται για δεδομένα υγείας ή αναπηρίας, η προστασία αυτή πρέπει να είναι ακόμη πιο αυξημένη. Τα παιδιά με αναπηρία δεν έχουν λιγότερη ιδιωτικότητα· έχουν περισσότερη ανάγκη προστασίας από την εργαλειοποίηση, τον οίκτο και τα στερεότυπα.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν ο γονέας έχει καλή πρόθεση. Οι καλές προθέσεις μπορεί να υπάρχουν. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η έκθεση είναι αναγκαία, αναλογική και πραγματικά προς το συμφέρον του παιδιού. Αν το παιδί έχει ακουστεί, ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητά του. Αν προστατεύεται η αξιοπρέπειά του. Αν υπάρχει διαφάνεια στη συγκέντρωση και στη χρήση των χρημάτων. Αν το παιδί, όταν μεγαλώσει, θα μπορεί να συμφωνήσει με την εικόνα που δημιουργήθηκε δημόσια γι’ αυτό.
Η βοήθεια μπορεί να οργανωθεί αλλιώς. Με πιστοποιημένους φορείς, με λογοδοσία, με παραστατικά, με ιδιωτική επιβεβαίωση της ανάγκης, με σεβασμό στην ανωνυμία ή με περιορισμένη δημοσιοποίηση μόνο των απολύτως απαραίτητων στοιχείων. Η κοινωνία μπορεί να σταθεί δίπλα σε ένα παιδί χωρίς να το εκθέσει.
Η ΛΑΜΨΗ δημοσιεύσει αυτόν τον προβληματισμό, γιατί η προστασία των δικαιωμάτων, της αξιοπρέπειας και της προσωπικότητας των παιδιών αποτελεί για εμάς ζήτημα ιερό και αδιαπραγμάτευτο. Ο Σύλλογος στηρίζει με κάθε δυνατό τρόπο τα παιδιά με νεοπλασματικές ασθένειες και τις οικογένειές τους: με ψυχοκοινωνική υποστήριξη, με κάλυψη αναγκών που συνδέονται με νοσήλια, μετακινήσεις, φάρμακα, καθημερινή φροντίδα και έκτακτες δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζει μια οικογένεια.
Η αλληλεγγύη δεν χρειάζεται την έκθεση του παιδιού. Χρειάζεται σεβασμό, διαφάνεια, ευθύνη και όρια. Γιατί το παιδί έχει δικαίωμα να βοηθηθεί, αλλά έχει και δικαίωμα να μη γίνει η δυσκολία του δημόσιο θέαμα.
Δέσποινα Κωνσταντινίδου, Διαπιστευμένη Οικογενειακή Διαμεσολαβήτρια- Νομικός
Μέλος Δ.Σ. της «Λάμψης»