Έφηβοι και καρκίνος: Μεγαλώνοντας μέσα στις προκλήσεις…

Η διάγνωση μιας νεοπλασματικής ασθένειας αποτελεί μια βαθιά ανατρεπτική εμπειρία για κάθε παιδί και την οικογένειά του. Για τους εφήβους, ωστόσο, η εμπειρία αυτή συνοδεύεται από ιδιαίτερες προκλήσεις που συνδέονται με το αναπτυξιακό στάδιο στο οποίο βρίσκονται. Η εφηβεία είναι μια περίοδος κατά την οποία το άτομο αναζητά την ανεξαρτησία του, διαμορφώνει την ταυτότητά του, επενδύει στις σχέσεις με τους συνομηλίκους και σχεδιάζει το μέλλον του. Η εμφάνιση του καρκίνου έρχεται συχνά να διακόψει απότομα αυτή τη φυσιολογική πορεία ανάπτυξης.

Σε αντίθεση με τα μικρότερα παιδιά, οι έφηβοι έχουν μεγαλύτερη επίγνωση της σοβαρότητας της ασθένειάς τους και των πιθανών συνεπειών της. Κατανοούν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα διαφορετικά είδη καρκίνου, τη διάγνωση και τη θεραπεία, γεγονός που μπορεί να αυξάνει το άγχος, τον φόβο και την αβεβαιότητα. Παράλληλα, οι σωματικές αλλαγές που συχνά συνοδεύουν τις θεραπείες, όπως η απώλεια μαλλιών, οι μεταβολές στο βάρος ή η κόπωση, επηρεάζουν σημαντικά την εικόνα σώματος και την αυτοεκτίμησή τους σε μια περίοδο όπου η εμφάνιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Η παραμονή στο Παιδοογκολογικό Τμήμα αποτελεί επίσης μια απαιτητική εμπειρία. Οι έφηβοι καλούνται να απομακρυνθούν από την καθημερινότητά τους, το σχολείο, τις εξωσχολικές δραστηριότητες και κυρίως από τους φίλους τους και τους σημαντικούς άλλους. Η αίσθηση ότι «διαφέρουν» από τους συνομηλίκους, μπορεί να ενισχύσει συναισθήματα απομόνωσης και μοναξιάς. Επιπλέον, η ανάγκη τους για αυτονομία συχνά συγκρούεται με τις απαιτήσεις της νοσηλείας και της θεραπείας, που συνεπάγονται εξάρτηση από τους γονείς και το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ψυχολογική υποστήριξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Στον Σύλλογο ΛΑΜΨΗ παρέχουμε ψυχοκοινωνική φροντίδα στο παιδί που νοσεί, στους γονείς και στα αδέλφια του καθώς και στην ευρύτερη οικογένεια, αναγνωρίζοντας ότι η ασθένεια επηρεάζει το σύνολο του οικογενειακού συστήματος. Ως ο μοναδικός φορέας στη Θεσσαλονίκη που προσφέρει αυτή την εξειδικευμένη υπηρεσία στο πεδίο της παιδοογκολογίας, η ΛΑΜΨΗ επιδιώκει να στέκεται δίπλα στις οικογένειες σε κάθε στάδιο της διαδρομής τους, υποστηρίζοντας τους σε όλες τις ανάγκες τους.

Η προσέγγιση των εφήβων απαιτεί υπομονή και προσαρμοστικότητα. Συχνά χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να αναπτύξουν σχέση εμπιστοσύνης και να εκφράσουν σκέψεις και συναισθήματα. Από την πλευρά του ψυχολόγου χρειάζεται ευαισθησία, ευρηματικότητα και κατανόηση. Η ψυχοκοινωνική ομάδα δίνει χώρο στον έφηβο να εκφραστεί με τον δικό του τρόπο, στον δικό του ρυθμό, χωρίς πίεση, σεβόμενη την ανάγκη του για ιδιωτικότητα και αυτοδιάθεση. Παράλληλα, αναζητούμε τρόπους επικοινωνίας που ανταποκρίνονται καλύτερα στην ηλικία και τα ενδιαφέροντά του, αναγνωρίζοντας ότι οι ανάγκες ενός εφήβου διαφέρουν ουσιαστικά από εκείνες ενός μικρότερου παιδιού.

Μέσα από τη σταθερή παρουσία, την ενεργητική ακρόαση και την ενίσχυση των προσωπικών τους δυνάμεων, επιδιώκουμε να βοηθήσουμε τους εφήβους να διαχειριστούν τις προκλήσεις της ασθένειας, να διατηρήσουν την αίσθηση του εαυτού τους και να συνεχίσουν να οραματίζονται το μέλλον τους. Γιατί, ακόμη και μέσα στις δυσκολίες της θεραπείας, η εφηβεία παραμένει μια μοναδική περίοδος στη ζωή ενός παιδιού. Μια περίοδος δύσκολη, ενίοτε σκληρή, που δοκιμάζει τα όρια και τις αντοχές του, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να γίνει πηγή βαθιάς προσωπικής ανάπτυξης. Μέσα από αυτή τη διαδρομή, οι έφηβοι δεν μαθαίνουν μόνο να αντιμετωπίζουν μια ασθένεια· μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τη δύναμή τους, να αναζητούν στήριξη, να ελπίζουν και να συνεχίζουν. Και συχνά, βγαίνουν από αυτήν την εμπειρία έχοντας αποκτήσει πολύτιμα εφόδια, μια διαφορετική ματιά στη ζωή και μια βαθύτερη πίστη στις δυνατότητές τους.

Βέρα Ζαμαρία
Ψυχολόγος
Συστημική – Οικογενειακή Θεραπεύτρια
Μέλος της Ψυχοκοινωνικής Ομάδας της Λάμψης