Μετά τη Νίκη»: Μια ουσιαστική συζήτηση για τη ζωή μετά τον παιδιατρικό καρκίνο

Το Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε, στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η επιστημονική ημερίδα της ΛΑΜΨΗΣ με τίτλο:

«Μετά τη Νίκη: Η ζωή, η ανάπτυξη και το μέλλον των παιδιών και των εφήβων μετά τον παιδιατρικό καρκίνο».

Ήταν μια εκδήλωση που γεννήθηκε από ένα απλό αλλά ουσιαστικό ερώτημα: Τι συμβαίνει μετά το τέλος της θεραπείας;

Τι συμβαίνει όταν το παιδί επιστρέφει στο σπίτι, στο σχολείο, στους φίλους και στην καθημερινότητά του; Πώς συνεχίζεται η σωματική, γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική του ανάπτυξη; Ποιες δυσκολίες μπορεί να εμφανιστούν αργότερα και ποια υποστήριξη χρειάζεται όχι μόνο το παιδί, αλλά και ολόκληρη η οικογένειά του;

Οι εισηγήσεις φώτισαν διαφορετικές πλευρές αυτής της σύνθετης πραγματικότητας. Κοινός άξονας όλων ήταν ότι η ολοκλήρωση της θεραπείας αποτελεί μια μεγάλη νίκη, δεν σημαίνει όμως ότι ολοκληρώνεται και η ανάγκη φροντίδας. Η ζωή μετά τον παιδιατρικό καρκίνο χρειάζεται συνέχεια στην ιατρική παρακολούθηση, ψυχολογική στήριξη, παιδαγωγικές παρεμβάσεις και ουσιαστική συνεργασία ανάμεσα στην οικογένεια, το σχολείο και τους επαγγελματίες υγείας.

Κεντρική ομιλήτρια ήταν η Γεωργία Καλφαδέλη, Εκπαιδευτικός Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, M.Sc., M.Ed. και Υποψήφια Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Στην εισήγησή της, με τίτλο «Νευρογνωστική ανάπτυξη και παιδιατρικός καρκίνος: Διερεύνηση των επιδράσεων στις επιτελικές λειτουργίες και στη συναισθηματικότητα σε επιζώντες», παρουσίασε τη βιβλιογραφική βάση και τα πρώτα αποτελέσματα της ερευνητικής της εργασίας. 

Η παρουσίασή της ανέδειξε ότι οι θεραπείες του παιδιατρικού καρκίνου ενδέχεται να αφήνουν μακροπρόθεσμο αποτύπωμα στη μνήμη, στην προσοχή, στην οργάνωση, στον σχεδιασμό, στην αυτορρύθμιση και στη λήψη αποφάσεων. Τα πρώτα ερευνητικά ευρήματα, τα οποία προέρχονται ακόμη από μικρό δείγμα, δείχνουν αυξημένες ψυχοκοινωνικές δυσκολίες, χαμηλότερη ψυχική ανθεκτικότητα και μεγαλύτερη περιβαλλοντική ευαισθησία στους συμμετέχοντες επιζώντες. Το βασικό επιστημονικό συμπέρασμα ήταν ότι η κατανόηση των νευρογνωστικών και συναισθηματικών επιπτώσεων μπορεί να οδηγήσει στον σχεδιασμό περισσότερο στοχευμένων εκπαιδευτικών και ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων.

Η Σοφία Σαββουκίδου, MSc Παιδίατρος, SP Kinderhämatologie und Onkologie και Επιμελήτρια Α΄ ΕΣΥ στο Παιδοογκολογικό Τμήμα του ΓΝΘ Ιπποκράτειο, έθεσε με ιδιαίτερη σαφήνεια ένα από τα κεντρικότερα ζητήματα της ημερίδας: την ανάγκη διά βίου ιατρικής παρακολούθησης των ανθρώπων που έχουν επιβιώσει από παιδιατρικό καρκίνο.

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν και περνούν στην εφηβεία και στην ενήλικη ζωή, μπορεί να εμφανιστούν όψιμες συνέπειες της νόσου ή των θεραπειών. Για τον λόγο αυτό, χρειάζεται οργανωμένη συνέχεια της φροντίδας και συνεργασία διαφορετικών ειδικοτήτων. Το βασικό συμπέρασμα της εισήγησής της ήταν ότι η ίαση δεν πρέπει να οδηγεί στη διακοπή της παρακολούθησης, αλλά στη μετάβαση προς ένα μακροχρόνιο και εξατομικευμένο πλαίσιο φροντίδας.

Η Νένα Παπαδοπούλου, Ψυχολόγος της ΛΑΜΨΗΣ, MSc Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας στις Παιδοογκολογικές Κλινικές Θεσσαλονίκης, με ειδίκευση στη Διαχείριση Ψυχικού και Συναισθηματικού Τραύματος, μίλησε για την ψυχική ανθεκτικότητα και την ψυχοκοινωνική προσαρμογή. 

Μέσα από τη βαθιά γνώση και την καθημερινή εμπειρία της με παιδιά και εφήβους, ανέδειξε ότι η ανθεκτικότητα δεν σημαίνει απουσία φόβου ή πόνου. Σημαίνει ότι το παιδί βρίσκει τρόπους να συνεχίζει να είναι παιδί μέσα σε μια πραγματικότητα που έχει αλλάξει βίαια. Η επιστροφή δεν αρχίζει την ημέρα του εξιτηρίου, αλλά προετοιμάζεται ήδη μέσα στο παιδοογκολογικό τμήμα. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι η ψυχοκοινωνική ομάδα δεν έχει έναν απλώς συμπληρωματικό ρόλο, αλλά αποτελεί δομικό μέρος της φροντίδας, βοηθώντας το παιδί να επεξεργαστεί την εμπειρία, να διατηρήσει την ψυχική του συνέχεια και να επανενταχθεί όταν και όπως είναι έτοιμο.

Ο Αιμίλιος Παλάτος, Ψυχολόγος MSc, Συστημικός Ψυχοθεραπευτής και εξωτερικός συνεργάτης της ΛΑΜΨΗΣ, παρουσίασε μια κλινική ματιά στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη και στην επανένταξη του παιδιού μετά τη θεραπεία. 

Τόνισε ότι η επιστροφή στην καθημερινότητα δεν πραγματοποιείται αυτόματα. Το παιδί μπορεί να βιώνει χαρά, ανακούφιση και ενθουσιασμό, αλλά ταυτόχρονα φόβο υποτροπής, ανασφάλεια, δυσκολίες στην εικόνα του σώματος και ένα χάσμα εμπειριών με τους συνομηλίκους του. Αντίστοιχα, οι γονείς και τα αδέλφια έχουν τη δική τους εμπειρία τραύματος και προσαρμογής. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι η επανένταξη αποτελεί σταδιακή, οικογενειακή και συστημική διαδικασία, η οποία χρειάζεται σταθερή υποστήριξη και συνεργασία όλων των εμπλεκομένων.

Ο Ελευθέριος Κατσακίδης, Ειδικός Παιδαγωγός και MSc Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, ανέδειξε τις μαθησιακές και γνωστικές ανάγκες των παιδιών με εμπειρία καρκίνου και τον κρίσιμο ρόλο του σχολείου. 

Η επιστροφή στη σχολική αίθουσα δεν αποτελεί απλώς επιστροφή στη φοίτηση. Κάθε παιδί μπορεί να παρουσιάζει διαφορετικό προφίλ ως προς την προσοχή, τη μνήμη, την ταχύτητα επεξεργασίας, την κόπωση, τον γραπτό λόγο ή την κοινωνική συμμετοχή. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι η ομαλή σχολική επανένταξη χρειάζεται εξατομικευμένο εκπαιδευτικό σχεδιασμό, ευελιξία, διατήρηση της σχέσης με τον εκπαιδευτικό και τους συμμαθητές και διαρκή συνεργασία του σχολείου με την οικογένεια και τους επαγγελματίες υγείας.

Μετά την ολοκλήρωση των εισηγήσεων ακολούθησε μια ιδιαίτερα ζωντανή και γόνιμη συζήτηση. Γονείς και εκπαιδευτικοί εξέφρασαν έντονο ενδιαφέρον, μοιράστηκαν εμπειρίες και έθεσαν ερωτήματα που έδειξαν πόση ανάγκη υπάρχει για ενημέρωση και ουσιαστικό διάλογο γύρω από τη ζωή μετά τον παιδιατρικό καρκίνο.

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η ανατροφοδότηση ενός γονέα, ο οποίος μας είπε ότι, ακούγοντας τις ομιλίες, ένιωσε να περνά μπροστά από τα μάτια του ολόκληρη η περιπέτεια που έζησε με το παιδί του. Για πρώτη φορά είδε να παρουσιάζονται μαζί, σε μία εκδήλωση, οι ιατρικές, ψυχολογικές, γνωστικές και εκπαιδευτικές ανάγκες ενός παιδιού με εμπειρία καρκίνου. Για εμάς στη ΛΑΜΨΗ, αυτή η παρατήρηση ήταν βαθιά συγκινητική και επιβεβαίωσε τη σημασία της πρωτοβουλίας.

Νιώθουμε περήφανοι, ικανοποιημένοι και χαρούμενοι που το συγκεκριμένο θέμα βρήκε τόσο θερμή ανταπόκριση. Παράλληλα, γνωρίζουμε ότι η συζήτηση μόλις άρχισε. Πολλά ζητήματα χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση και αξίζουν τον δικό τους χώρο σε επόμενες επιστημονικές συναντήσεις.

Στις μελλοντικές εκδηλώσεις μας θα επιδιώξουμε να υπάρχει και δυνατότητα διαδικτυακής παρακολούθησης, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν γονείς, επιζώντες, εκπαιδευτικοί και επαγγελματίες από ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα και από κάθε περιοχή της χώρας.

Ευχαριστούμε θερμά τους ομιλητές μας για τις ουσιαστικές και περιεκτικές εισηγήσεις τους. Ευχαριστούμε όλους όσοι μας τίμησαν με την παρουσία τους, τους χορηγούς μας: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΔΒΜ Α.Ε. και Alexandra Catering καθώς και τους εργαζομένους και τους εθελοντές που συνέβαλαν με φροντίδα στην προετοιμασία, στο στήσιμο και στην υποστήριξη της ημερίδας.

Η μεγάλη νίκη είναι η ίαση. Η φροντίδα, όμως, συνεχίζεται και μετά τη νίκη. Και σε αυτή τη συνέχεια κανένα παιδί και καμία οικογένεια δεν πρέπει να μένει μόνο του.